Mẫu Sổ tay Môi trường ISO 14001:2015 cho Doanh Nghiệp

5/5 - (1 bình chọn)

Sổ tay môi trường là tài liệu cần thiết khi các doanh nghiệp thực hiện xây dựng và áp dụng hệ thống quản lý Môi trường theo ISO 14001:2015. Bộ tài liệu này có mô tả chi tiết một hệ thống Quản lý Môi trường bài bản giúp lên kế hoạch triển khai và cung ứng một cách hợp lý cho các Doanh Nghiệp hiện nay. Bài viết này SPS Cert sẽ cho các bạn hiểu biết về mẫu sổ tay môi trường ISO 14001.

Table of Contents

SỔ TAY MÔI TRƯỜNG TIẾNG ANH LÀ GÌ?

Theo khái niệm trong bộ tiêu chuẩn ISO 14001 có ghi rõ cuốn Sổ tay Môi trường ISO 14001:2015 chính là một bản mô tả thông tin thật cần thiết và bao quát về hệ thống quản lý môi trường của Doanh Nghiệp. Với tên tiếng Anh là “Environmental Manual” Trong đó có các nội dung về chính sách môi trường, mục tiêu môi trường, cam kết môi trường, sơ đồ tổ chức, trách nhiệm, quyền hạn và những quy trình hoạt động chính của tổ chức liên quan tới vấn đề môi trường.

Phiên bản mới nhất của bộ Tiêu chuẩn ISO 14001:2015 về hệ thống quản lý môi trường được Tổ chức ISO ban hành có đưa ra khuôn khổ, quy định về yêu cầu với các tổ chức trong xây dựng, thiết lập, triển khai, duy trì và cải tiến hệ thống quản lý môi trường.

Bộ tài liệu này cũng như hệ thống Quản lý Môi trường đều sẽ được xây dựng nhằm ngăn ngừa cũng như giảm thiểu và hạn chế một cách tối đa những vấn đề ô nhiễm môi trường trong quá trình sản xuất, kinh doanh, sản phẩm dịch vụ của doanh nghiệp. Từ đó giúp gia tăng năng suất và phát triển kinh tế – xã hội một cách bền vững nhất.

SỔ TAY MÔI TRƯỜNG ISO 14001:2015 BAO GỒM NHỮNG GÌ

Theo nhuw kinh nghiệm của Doanh Nghiệp thì việc áp dụng hệ thống Tiêu chuẩn ISO 14001:2015 một cách thành công và bài bản thì cuốn sổ tay môi trường là điều cần thiết. Đây là bộ tài liệu khá quan trọng trong việc quy định các văn bản tài liệu có liên quan đến hệ thống môi trường mà doanh nghiệp đang áp dụng.

Tùy thuộc vào điều kiện sản xuất và mô hình của riêng mỗi Doanh Nghiệp mà việc xây dựng nội dung cho sổ tay môi trường ISO 14001:2015 sẽ có sự khác nhau. Về cơ bản thì nội dung của sổ tay môi trường thường sẽ là:

Giới thiệu tổng quan về doanh nghiệp triển khai hệ thống ISO 14001:2015

Phạm vi áp dụng của sổ tay môi trường và mục đích sử dụng;
Định nghĩa và các từ viết tắt trong sổ tay môi trường;
Những tiêu chuẩn sử dụng để tham khảo hoặc tài liệu viện dẫn, trích dẫn được sử dụng trong sổ tay môi trường;
Các yêu cầu áp dụng hệ thống quản lý môi trường bao gồm yêu cầu chung, chính sách môi trường, khía cạnh môi trường, chương trình quản lý môi trường, yêu cầu về pháp luật và những yêu cầu khác;
Sơ đồ tổ chức của doanh nghiệp cùng với những thông tin về nguồn lực, đào tạo, nhận thức của cán bộ công nhân viên, thông tin liên lạc nội bộ và thông tin với những bên liên quan, tài liệu sử dụng cho hệ thống quản lý môi trường và phương thức kiểm soát tài liệu;
Phương hướng chuẩn bị cho các tình trạng khẩn cấp;
Kiểm tra và những hành động khắc phục;
Giám sát và đo lường;
Đánh giá hệ thống quản lý môi trường;
Xem xét của lãnh đạo và phương hướng cải tiến hệ thống quản lý môi trường.

CÁC NỘI DUNG CHÍNH TRONG SỔ TAY BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG

Phạm vi Hệ thống quản lý môi trường (EMS)

Phạm vi của Hệ thống quản lý môi trường xác định các hạn chế của EMS trong tổ chức của bạn. Mục đích của việc xác định phạm vi là làm rõ ranh giới của tổ chức mà EMS sẽ áp dụng. Điều này đặc biệt quan trọng đối với các công ty là một phần của một tổ chức khác lớn hơn, là những nơi mà ở đó EMS chỉ áp dụng cho một hoặc một vài địa điểm. Khi phạm vi được xác định, tất cả các hoạt động trong phạm vi đó cần được xác định, vì chúng tạo thành một phần của EMS.

Chính sách môi trường

Việc xây dựng chính sách môi trường nhằm lập thành văn bản những định hướng nhằm ngăn ngừa ô nhiễm, đáp ứng tiêu chuẩn chứng nhận ISO 14001:2015, tuân thủ bất kỳ yêu cầu pháp lý hiện hành nào về môi trường và liên tục cải thiện EMS. Chính sách cung cấp hướng dẫn cho các nhân viên của công ty, truyền đạt mục tiêu về môi trường của tổ chức. Một số công ty đăng các thông tin về chính sách môi trường tại nơi làm việc như một lời nhắc nhở về các mục tiêu môi trường của công ty cho tất cả nhân viên.

Vai trò, trách nhiệm và quyền hạn

Mặc dù phần lớn vai trò, trách nhiệm và quyền hạn của những đối tượng tham gia vào các quy trình xây dựng Hệ thống quản lý môi trường có thể được ghi lại trong tài liệu dành riêng cho mỗi quy trình nhưng một số trách nhiệm tổng thể có thể không được nắm bắt. Bởi vậy mà Sổ tay môi trường phải làm rõ cơ cấu, bộ máy tổ chức, trách nhiệm quyền hạn của các đối tượng có liên quan, đặc biệt là của Ban lãnh đạo và Trưởng các phòng/ban, bộ phận, đơn vị có liên quan tới vấn đề môi trường.

Các yếu tố EMS và mối quan hệ của chúng

Mỗi tổ chức có một đặc thù riêng vì vậy mà các quy trình, thủ tục và các tương tác diễn ra trong Hệ thống quản lý môi trường cũng khác nhau. Vì vậy, Sổ tay môi trường phải thể hiện được các yếu tố chính trong EMS cụ thể của tổ chức và làm rõ chúng tương tác với nhau như thế nào (đầu vào, đầu ra,…)? Điều này có thể được thể hiện một cách đơn giản bằng cách xây dựng biểu đồ.

MẪU SỔ TAY MÔI TRƯỜNG NHƯ THẾ NÀO?

Với mỗi tổ chức khác nhau sẽ có sự khác biệt về nội dung chi tiết trong Sổ tay môi trường. Dưới đây là mẫu cấu trúc Sổ tay môi trường, Quý Doanh nghiệp có thể tham khảo:

Sổ tay môi trường

Phần I. Giới thiệu Sổ tay môi trường

Mục đích
Phạm vi áp dụng
Tài liệu viện dẫn
Thuật ngữ, định nghĩa và các từ viết tắt

Phần II. Giới thiệu về tổ chức

Thông tin cơ bản (Tên, Địa chỉ, Liên hệ,…)
Lịch sử hình thành và phát triển
Lĩnh vực hoạt động
Các thành tích đạt được
Cơ cấu tổ chức
Chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn

Phần III. Hệ thống quản lý môi trường

Mô hình Hệ thống quản lý môi trường
Hệ thống văn bản
Danh mục các quy trình trong Hệ thống quản lý môi trường
Bối cảnh của tổ chức
Vai trò của lãnh đạo
Hoạch định Hệ thống quản lý môi trường
Hỗ trợ
Vận hành Hệ thống quản lý môi trường
Đánh giá kết quả thực hiện
Cải tiến Hệ thống quản lý môi trường

SỔ TAY MÔI TRƯỜNG CÓ PHẢI LÀ TÀI LIỆU BẮT BUỘC THEO ISO 14001:2015 KHÔNG?

Trong các phiên bản cũ của tiêu chuẩn ISO 14001, Sổ tay môi trường là một trong những tài liệu bắt buộc phải có khi đánh giá chứng nhận Hệ thống quản lý môi trường. Tuy nhiên trong phiên bản mới nhất của tiêu chuẩn quốc tế này, ISO 14001:2015, Sổ tay môi trường thuộc nhóm tài liệu cần thiết nhưng không bắt buộc. Dù vậy, với những lợi ích thiết thực mà tài liệu này đem lại việc xây dựng Sổ tay môi trường vẫn được khuyến khích trong mọi tổ chức, doanh nghiệp khi áp dụng tiêu chuẩn ISO 14001:2015.

HỆ THỐNG TIÊU CHUẨN ISO 14001:2015 BAO GỒM NHỮNG TÀI LIỆU HỒ SƠ BẮT BUỘC NÀO ?

Theo yêu cầu của bộ tiêu chuẩn ISO 14001:2015 thì các Doanh nghiệp, tổ chức cần phải chuẩn bị một số tài liệu và hồ sơ bắt buộc như sau:

Chính sách môi trường;
Phạm vi của hệ thống quản lý môi trường;
Những quá trình cần thiết để giải quyết rủi ro và cơ hội;
Các tiêu chí đánh giá khía cạnh môi trường đáng kể;
Mục tiêu và kế hoạch môi trường có thể đạt được hiệu quả khi triển khai hệ thống quản lý môi trường;
Các khía cạnh môi trường và những tác động môi trường có liên quan;
Kiểm soát hoạt động;
Kế hoạch ứng phó với trường hợp khẩn cấp;
Hồ sơ về đào tạo trình độ, kỹ năng và kinh nghiệm;
Hồ sơ về nghĩa vụ phải tuân thủ;
Bằng chứng về giao tiếp;
Kết quả giám sát và đo lường;
Chương trình và kết quả đánh giá nội bộ;
Kết quả xem xét của lãnh đạo;
Kết quả của những hành động khắc phục.